Lagasafn. Ķslensk lög 1. október 2026. Śtgįfa 158a. Prenta ķ tveimur dįlkum.
Lög um rżni į fjįrfestingum erlendra ašila vegna žjóšaröryggis og allsherjarreglu
2026 nr. 84 2. jślķ
Ferill mįlsins į Alžingi. Frumvarp til laga.
Taka gildi 1. janśar 2027 nema brbįkv. sem tók gildi 9. jślķ 2026.
Ef ķ lögum žessum er getiš um rįšherra eša rįšuneyti įn žess aš mįlefnasviš sé tilgreint sérstaklega eša til žess vķsaš, er įtt viš atvinnuvegarįšherra eša atvinnuvegarįšuneyti sem fer meš lög žessi. Upplżsingar um mįlefnasviš rįšuneyta skv. forsetaśrskurši.
I. kafli. Almenn įkvęši.
1. gr. Markmiš og gildissviš.
Markmiš laga žessara er aš gera stjórnvöldum kleift aš koma ķ veg fyrir aš višskiptarįšstafanir sem tryggja erlendum ašilum eignarašild, yfirrįš eša veruleg įhrif yfir innlendum rekstrarašilum, ž.m.t. eignum eša starfsemi žeirra, gangi gegn žjóšaröryggi eša allsherjarreglu.
Lög žessi gilda um rįšstafanir sem lśta aš innlendum rekstrarašilum, eignum og starfsemi sem fellur undir II. kafla.
Lög žessi gilda ekki um rįšstafanir og įkvaršanir rįšherra samkvęmt lögum um skilamešferš lįnastofnana og veršbréfafyrirtękja, nr. 70/2020.
2. gr. Oršskżringar.
Ķ lögum žessum er merking eftirfarandi hugtaka sem hér segir:
1. Žjóšaröryggi: Verndarhagsmunir sem varša frišhelgi yfirrįšasvęšis, sjįlfstęši og fullveldi Ķslands, sem og öryggi borgaranna, stjórnkerfisins og mikilvęgra innviša samfélagsins, svo sem nįnar er tilgreint ķ žjóšaröryggisstefnu fyrir Ķsland.
2. Allsherjarregla: Ašstęšur sem eru naušsynlegur žįttur ķ sjįlfstęšu, lżšręšislegu og öruggu samfélagi, žar į mešal almannaöryggi, almannaheilbrigši og frišhelgi borgaranna.
3. Stašfesta: Žar sem fyrirtęki eša lögašili er skrįšur til heimilis eša hann telur heimili sitt samkvęmt samžykktum sķnum.
4. Innlendur rekstrarašili: Fyrirtęki, lögašili eša rekstrareining meš stašfestu hér į landi įn tillits til žess hvernig rekstrarformi og eignarhaldi er hįttaš, og óhįš ešli og tilgangi starfseminnar, ž.m.t. hvort rekstur sé hagnašardrifinn eša ekki. Žó falla hér ekki undir stjórnvöld og stofnanir į vegum ķslenska rķkisins eša sveitarfélög.
5. Viškvęm sviš: Starfsemi, eignir og réttindi sem tilgreind eru ķ 3. gr. og nįnar ķ reglugerš sem rįšherra setur į grundvelli įkvęšisins.
6. Erlendur ašili:
a. Einstaklingur sem er ekki ķslenskur rķkisborgari.
b. Lögašili sem hefur ekki stašfestu į Ķslandi, hvort sem hann stundar starfsemi hér į landi eša ekki, svo og śtibś slķks lögašila hér į landi eša erlendis.
c. Erlent rķki, stjórnvald, sveitarfélag, opinbert fyrirtęki eša annars konar erlendur opinber ašili.
d. Fjįrvörslusjóšur eša sambęrilegur ašili sem er aš einhverju leyti ķ raunverulegri eigu einstaklings eša einstaklinga sem eru ekki ķslenskir rķkisborgarar, eša er annars ķ eigu eša undir verulegum įhrifum eša yfirrįšum ašila sem falla undir annan eša ašra stafliši žessa tölulišar.
e. Annars konar erlendur ašili eftir žvķ sem nįnar er tilgreint ķ reglugerš sem rįšherra setur.
f. Innlendur rekstrarašili ef samanlagt 50% eša meira af eignarhlutum eša atkvęšisrétti hans er beint eša óbeint į hendi erlendra ašila óhįš eignarhlut hvers og eins og įn tillits til žess hvort um tengda ašila er aš ręša.
g. Innlendur rekstrarašili ef hann er beint eša óbeint undir verulegum įhrifum eša yfirrįšum erlends eša erlendra ašila sem falla undir annan eša ašra stafliši žessa tölulišar mišaš viš samanlagša hlutdeild einstakra ašila og tengdra ašila.
7. Rįšstöfun: Fjįrfesting, samningur, višskiptagerningur eša annar atburšur sem getur sętt rżni samkvęmt įkvęšum laga žessara.
8. Veruleg įhrif: Ašstaša til aš hafa įhrif, sem geta ekki talist minni hįttar, į stefnu, stjórn, rekstur, fjįrhag, eignir eša réttindi tiltekinnar starfsemi, hvort sem sś ašstaša helgast af eignarhlut eša atkvęšisrétti, samningum eša öšrum atvikum eša ašstęšum.
9. Yfirrįš: Vald til aš rįša yfir stefnu, stjórn, rekstri, fjįrhag, eignum eša réttindum tiltekinnar starfsemi, hvort sem yfirrįšin helgast af eignarhlut eša atkvęšisrétti, samningum eša öšrum atvikum eša ašstęšum.
10. Nżstofnun rekstrarašila: Stofnun lögašila įn žess aš lögašilinn taki aš öllu eša verulegu leyti yfir eignir, rekstur eša réttindi frį žrišja ašila.
11. Rżni: Greining og mat į žvķ hvort rįšstöfun ógni žjóšaröryggi eša allsherjarreglu.
12. Tengdir ašilar:
a. Hjón, ašilar ķ skrįšri sambśš og börn hjóna eša ašila ķ skrįšri sambśš.
b. Félög innan sömu samstęšu.
c. Ašilar žar sem annar ašilinn fer meš bein eša óbein yfirrįš yfir hinum eša ef tveir eša fleiri lögašilar eru beint eša óbeint undir yfirrįšum sama ašila. Taka skal tillit til tengsla samkvęmt öšrum staflišum žessa įkvęšis.
d. Lögašili og ašili sem į beint eša óbeint 25% eša meira af eignarhlutum eša atkvęšisrétti ķ lögašilanum eša hefur veruleg įhrif yfir honum. Taka skal tillit til tengsla samkvęmt öšrum staflišum žessa įkvęšis.
e. Lögašili og stjórnarmašur hans og lögašili og framkvęmdastjóri hans.
f. Ašilar sem bein eša óbein tengsl eru į milli, innan eša utan žess lögašila sem ķ hlut į, hvort sem um er aš ręša rķk hagsmunatengsl eša persónuleg tengsl, reist į skyldleika, venslum eša vinįttu, eša tengsl reist į fjįrhagslegum hagsmunum eša samningum sem lķklegir eru til aš leiša til samstöšu ašila um aš stżra mįlefnum lögašila ķ samrįši hvor eša hver viš annan.
g. Tengdir ašilar samkvęmt settum reikningsskilareglum eins og žęr hljóša hverju sinni, sbr. lög um įrsreikninga.
3. gr. Viškvęm sviš.
Innlendur rekstrarašili telst starfa į viškvęmu sviši ef hann hefur meš höndum starfsemi innan žeirra sviša sem falla undir 1.–7. tölul., einn eša fleiri. Rįšherra skal tilgreina nįnar ķ reglugerš žį starfsemi sem fellur undir eftirfarandi liši:
1. Mikilvęga innviši sem tengjast m.a. orku, hitaveitu, vatns- og frįveitu, samgöngum, flutningum, fjarskiptum, stafręnum grunnvirkjum, fjįrmįlakerfi, vörnum landsins, stjórnkerfi, landhelgisgęslu, almannavörnum, löggęslu, neyšar- og višbragšsžjónustu, réttarvörslu og heilbrigšiskerfi.
2. Śtvegun eša framleišslu į mikilvęgum ašföngum, ž.m.t. ķ tengslum viš orku eša hrįefni eša vegna fęšuöryggis.
3. Nżtingu vatnsorku, jaršvarma, vindorku, nįma og annarra jaršefna ķ žjóšlendum.
4. Mešhöndlun mikilvęgra trśnašarupplżsinga sem tengjast mikilvęgum innvišum skv. 1. tölul. og žjónustu į sviši netöryggis ķ žįgu slķkra innviša. Einnig mešhöndlun verulegs magns viškvęmra trśnašarupplżsinga um almenning, ž.m.t. vegna lķfsżnasafna og sjśkraskrįa.
5. Framleišslu, žróun eša notkun į hlutum meš tvķžętt notagildi samkvęmt lögum um afvopnun, takmörkun vķgbśnašar og śtflutningseftirlit.
6. Framleišslu, žróun eša notkun į hergögnum og -tękni.
7. Framleišslu eša žróun į annars konar mikilvęgri tękni en fellur undir ašra töluliši žessarar greinar.
II. kafli. Skyldurżni og frumkvęšisrżni.
4. gr. Skylda til tilkynningar vegna tiltekinna fjįrfestinga o.fl.
Ef erlendur ašili öšlast, beint eša óbeint, 25% eša meira af hlutafé eša atkvęšisrétti eša veruleg įhrif eša yfirrįš ķ innlendum rekstrarašila sem fellur undir 3. gr. skal tilkynna rįšherra um viškomandi rįšstöfun skv. 7. gr., sbr. 8. gr.
Tilkynningarskylda til rįšherra skv. 1. mgr., aš žvķ er varšar innlenda rekstrarašila sem falla undir žį mįlsgrein, virkjast einnig ķ hvert sinn sem eignarhlutur eša atkvęšisréttur erlends ašila ķ innlendum rekstrarašila nęr eša fer yfir 33%, 50%, 75% eša 100% af eignarhlutum eša atkvęšisrétti, beint eša óbeint. Sama gildir ef įhrif eša yfirrįš erlends ašila yfir innlendum rekstrarašila aukast į samsvarandi hįtt.
Tilkynningarskylda til rįšherra skv. 1. mgr. gildir einnig um eftirtaldar rįšstafanir:
1. Žegar innlendur rekstrarašili, sem telst jafnframt vera erlendur ašili, tekur upp starfsemi sem fellur undir 3. gr. óhįš žvķ hvort rekstrarašilinn stundaši įšur starfsemi į viškvęmu sviši.
2. Žegar erlendur ašili öšlast, beint eša óbeint, beinan eignarrétt eša afnotarétt yfir eign eša réttindum sem teljast til mikilvęgra innviša skv. 1. tölul. 3. gr. eša eru grundvöllur aš aušlindanżtingu skv. 3. tölul. 3. gr.
Tilkynningarskylda samkvęmt įkvęšum žessarar greinar gildir ekki um rįšstafanir žar sem fjįrframlag erlends ašila til innlends rekstrarašila, sem fellur undir 2.–7. tölul. 3. gr., nemur fjįrhęš sem er lęgri en 1 milljaršur kr. mišaš viš samanlagt fjįrframlag erlends ašila og tengdra ašila ķ allt aš žrjś įr ķ kjölfar nżstofnunar viškomandi rekstrarašila, enda fari erlendi ašilinn įsamt tengdum ašilum ekki meš yfirrįš yfir rekstrarašilanum. Fjįrhęš žessi breytist 1. janśar įr hvert ķ samręmi viš vķsitölu neysluveršs.
Žegar metiš er hvort rįšstöfun sé tilkynningarskyld skv. 1.–3. mgr. skal miša viš samanlagšan eignarhlut og atkvęšisrétt sem hlutašeigandi erlendur ašili og tengdir ašilar fara beint eša óbeint meš ķ innlendum rekstrarašila, óhįš žvķ hvort tengdu ašilarnir séu jafnframt erlendir ašilar. Į sama hįtt skal lķta į slķka ašila sem eina heild žegar metiš er hvort veruleg įhrif eša yfirrįš séu til stašar hjį erlendum ašila og hvort rįšstöfun nįi fjįrhęšarmörkum skv. 4. mgr. Žį skal telja meš kauprétti, breytirétti og sambęrileg réttindi sem unnt er aš beita žegar ķ staš eša ķ nįinni framtķš til aš öšlast eignarhlut, atkvęšisrétt eša veruleg įhrif ķ innlendum rekstrarašila.
Tilkynningarskylda samkvęmt žessari grein stofnast um leiš og viškomandi rįšstöfun į sér staš meš samningsgerš eša į annan hįtt. Tilkynningarskyldan hvķlir į žeim erlenda ašila sem öšlast žau réttindi sem leiša af rįšstöfuninni.
Óheimilt er aš hrinda ķ framkvęmd rįšstöfun sem er tilkynningarskyld samkvęmt žessari grein į mešan samžykki rįšherra liggur ekki fyrir.
5. gr. Skylda til tilkynningar vegna tiltekinna višskipta- og samstarfssamninga.
Tilkynna skal rįšherra um gerš eftirfarandi višskiptasamninga milli erlends ašila og innlends rekstrarašila sem fellur undir 3. gr. meš tilkynningu skv. 7. gr., sbr. 8. gr.:
1. Samninga um vešréttindi eša önnur tryggingarréttindi ķ innlendum rekstrarašila eša eignum eša starfsemi hans, ef fullnusta slķkra réttinda af hįlfu erlends ašila myndi fela ķ sér tilkynningarskylda rįšstöfun skv. 4. gr.
2. Eftirtalda samstarfs- og višskiptasamninga:
a. Samstarfsverkefni um rannsóknir eša žróunarstarfsemi žar sem erlendur višsemjandi hefur rétt til aš taka śrslitaįkvöršun, ž.m.t. neitunarvald, um tilhögun, umfang eša višfangsefni samstarfsins eša rétt til aš nżta sér afuršir žess, enda varši samstarfiš mikilvęgan žįtt ķ starfsemi hins innlenda rekstrarašila. Įkvęši žessa staflišar gildir žó ekki ef erlendi višsemjandinn er stofnun ķ eigu rķkja į Evrópska efnahagssvęšinu.
b. Birgjasamninga um aš śtvega ašföng til rekstrarašila sem varša mikilvęga žętti ķ starfsemi hans, ž.m.t. afhendingu į hrįefni, fullunninni eša hįlfunninni vöru, ķhlutum eša hugbśnaši, ef erlendur ašili öšlast veruleg įhrif eša yfirrįš yfir innlenda rekstrarašilanum į grundvelli slķks samnings. Žį žarf samningur aš uppfylla eitt eša fleiri eftirtalinna skilyrša: Rekstrarašili er bundinn viš samninginn lengur en ķ 48 mįnuši eša uppsagnarfrestur er lengri en 36 mįnušir, samningurinn veitir erlendum ašila rétt til aš taka įkvöršun um hvernig ašföngin eru nżtt eša žeim rįšstafaš, samningurinn veitir erlendum ašila ašgang įn eftirlits aš mannvirkjum eša kerfum rekstrarašila; eša žaš myndi valda verulegri röskun į starfsemi rekstrarašila ef samningurinn eša efndir hans féllu nišur, m.a. aš teknu tilliti til stašgöngumöguleika.
c. Rekstrar-, hönnunar-, byggingar- eša žjónustusamninga sem lśta aš mikilvęgum mannvirkjum, ašstöšu, bśnaši eša kerfum rekstrarašila mikilvęgra innviša skv. 1. tölul. 3. gr., ef erlendur ašili öšlast veruleg įhrif eša yfirrįš yfir innlenda rekstrarašilanum į grundvelli slķks samnings. Slķkur samningur, sem er geršur viš rekstrarašila sem fellur undir 2.–7. tölul. 3. gr., žarf auk žess aš uppfylla eitt eša fleiri eftirtalinna skilyrša: Rekstrarašili er bundinn viš samninginn lengur en ķ 48 mįnuši eša uppsagnarfrestur er lengri en 36 mįnušir, samningurinn veitir erlendum ašila rétt eša ašstöšu til aš stżra žeim kerfum, bśnaši eša öšrum žįttum sem hann tekur til, samningurinn veitir erlendum ašila rétt til ašgangs įn eftirlits aš mannvirkjum, ašstöšu, bśnaši eša kerfum rekstrarašila; eša žaš myndi valda verulegri röskun į starfsemi rekstrarašila ef samningurinn eša efndir hans féllu nišur, m.a. aš teknu tilliti til stašgöngumöguleika.
Įkvęši 5.–7. mgr. 4. gr. gilda, eftir žvķ sem viš į, um rįšstafanir sem falla undir žessa grein, ž.m.t. bann viš aš rįšstöfun komi til framkvęmda į mešan samžykki rįšherra liggur ekki fyrir. Įkvęši 4. mgr. 4. gr. gildir einnig um samninga skv. 1. tölul. 1. mgr.
Rįšherra er heimilt aš įkveša ķ reglugerš aš samningar sem falla undir įkvęši žessarar greinar skuli sjįlfkrafa undanžegnir tilkynningarskyldu ef žeir uppfylla skilyrši sem tilgreind eru ķ reglugeršinni og taka miš af markmišum laga žessara.
6. gr. Frumkvęšisrżni og heimild til undanžįgu frį skyldurżni.
Ef erlendur ašili öšlast, beint eša óbeint, 25% eša meira af eignarhlutum eša atkvęšisrétti eša veruleg įhrif eša yfirrįš ķ innlendum rekstrarašila, įn žess aš rįšstöfunin sé hįš skyldurżni skv. 4. gr., er rįšherra heimilt aš beina žeim fyrirmęlum til erlenda ašilans aš rįšstöfunin skuli tilkynnt skv. 7. gr. ef naušsynlegt žykir vegna žjóšaröryggis eša allsherjarreglu, enda séu ekki lišnir meira en sex mįnušir frį žvķ aš rįšherra varš kunnugt um viškomandi rįšstöfun og ekki meira en fimm įr frį žvķ aš rįšstöfunin įtti sér staš. Heimild 1. mįlsl. gildir einnig um višskipta- og samstarfssamninga sem tilgreindir eru ķ 5. gr. en eru žó ekki hįšir skyldurżni samkvęmt žeirri grein.
Įkvęši 5. og 6. mgr. 4. gr. gilda, eftir žvķ sem viš į, um frumkvęšisrżni skv. 1. mgr.
Rįšherra er heimilt ķ reglugerš aš kveša į um aš erlendir ašilar sem eru rķkisborgarar samstarfs- eša bandalagsrķkis eša lögašilar meš stašfestu ķ slķku rķki skuli undanžegnir tilkynningarskyldu skv. 4. og/eša 5. gr. Ķ slķkri reglugerš skal kvešiš į um nįnari skilyrši fyrir slķkri undanžįgu og hvaša rķki falla undir hana. Undanžįga į grundvelli reglugeršar sem sett er meš stoš ķ įkvęšinu takmarkar žó ekki heimild til frumkvęšisrżni skv. 1. mgr.
III. kafli. Mįlsmešferš.
7. gr. Form og efni tilkynninga o.fl. Forįlit rįšherra.
Tilkynning til rįšherra skal innihalda ķtarlegar upplżsingar um rįšstöfun, ž.m.t. andlag og ašila aš henni, helstu samningsskilmįla sem žżšingu hafa, svo og raunverulega eigendur og eigendakešju erlends ašila. Tilkynningar skulu studdar fylgigögnum sem unnt er aš sannreyna.
Rįšherra setur nįnari fyrirmęli ķ reglugerš um form, efni og fylgigögn tilkynninga skv. 1. mgr. Rįšherra er jafnframt heimilt aš įkveša aš mįlsmešferš skuli vera rafręn.
Erlendum ašila, sem į lögvarinna hagsmuna aš gęta, er heimilt aš leita eftir forįliti rįšherra į žvķ hvort fyrirhuguš rįšstöfun sé tilkynningarskyld skv. 4. eša 5. gr. Telji rįšherra sér fęrt aš lįta slķkt forįlit ķ té į grundvelli fyrirliggjandi upplżsinga er honum óskylt aš rökstyšja įlitiš. Forįlit skal jafnan liggja fyrir innan fimm virkra daga frį žvķ aš višhlķtandi beišni um žaš barst rįšherra. Rįšherra er einnig heimilt aš synja beišni um forįlit įn sérstaks rökstušnings. Žį er rįšherra heimilt aš įkveša ķ reglugerš aš forįlit samkvęmt žessu įkvęši skuli takmarkaš viš įkvešin skilyrši tilkynningarskyldu.
Įn tillits til įkvęša II. kafla er erlendum ašila heimilt aš eigin frumkvęši aš tilkynna rįšherra um rįšstöfun samkvęmt žessari grein.
8. gr. Tveggja fasa mįlsmešferš. Frestir.
Eftir aš rįšherra hefur stašfest móttöku į fullnęgjandi tilkynningu skv. 7. gr. skal hann taka afstöšu til žess innan 15 virkra daga hvort žörf sé į frekari rżni į viškomandi rįšstöfun.
Telji rįšherra aš loknum fyrri fasa mįlsmešferšar skv. 1. mgr. aš ekki sé žörf fyrir frekari rżni į viškomandi rįšstöfun telst hśn samžykkt. Aš öšrum kosti skal rįšherra tilkynna erlendum ašila um upphaf sķšari fasa mįlsmešferšar og skal hann žį innan 50 virkra daga žašan ķ frį taka įkvöršun um nišurstöšu mįls skv. 13. gr. Rįšherra er heimilt aš framlengja žann frest um allt aš 25 virka daga ef naušsyn krefur.
9. gr. Öflun upplżsinga.
Rįšherra er heimilt aš krefja erlendan ašila um allar upplżsingar sem naušsynlegar žykja viš mešferš og śrlausn mįls samkvęmt įkvęšum žessara laga. Į sama hįtt er rįšherra heimilt aš krefjast upplżsinga śr hendi innlenda lögašilans sem rįšstöfun lżtur aš, svo og frį stjórnvöldum.
Rįšherra getur ķ mįli skv. 8. gr. beint žvķ til erlends ašila aš hann leggi fram stašfestingu löggilts endurskošanda į réttmęti upplżsinga ķ tilkynningu og fylgigögnum meš henni, sbr. 7. gr., eša réttmęti upplżsinga sem erlendur ašili lętur ķ té skv. 1. mgr. Stašfesting endurskošanda skal innihalda yfirlżsingu um aš hann sé óhįšur viškomandi erlendum ašila og tengdum ašilum. Ef ekki er unnt aš afla slķkrar stašfestingar endurskošanda ber erlendum ašila aš upplżsa rįšherra um įstęšur žess.
10. gr. Śrbętur.
Ef erlendur ašili leggur ekki fram višhlķtandi tilkynningu eša fylgigögn skv. 7. gr. eša upplżsingagjöf hans skv. 9. gr. er ófullnęgjandi skal rįšherra veita hęfilegan frest til śrbóta.
Ef rįšherra veitir erlendum ašila frest skv. 1. mgr. til aš bęta śr ófullnęgjandi upplżsingagjöf skv. 9. gr. framlengist frestur rįšherra til įkvöršunar skv. 8. gr. sjįlfkrafa sem nemur fresti sem veittur er til śrbóta.
Ef erlendur ašili gerir ekki śrbętur skv. 1. mgr. į fullnęgjandi hįtt og annmarkar eru verulegir getur rįšherra įkvešiš aš ekki verši af frekari mešferš mįls skv. 8. gr. Įkvöršun rįšherra um aš ljśka mįli į žann hįtt hefur sömu réttarįhrif og įkvöršun skv. 3. mgr. 13. gr., sbr. žó 4. mgr. žessarar greinar.
Rįšherra skal taka til greina beišni erlends ašila um endurupptöku mįls sem lokiš hefur skv. 3. mgr., enda sé meš beišninni rįšin bót į žeim annmörkum sem voru įstęša žeirra mįlaloka. Skal frestur skv. 8. gr. žį reiknast eins og um nżtt mįl sé aš ręša.
11. gr. Samrįš.
Viš mešferš mįls skv. 8. gr. skal rįšherra kalla eftir sjónarmišum frį rįšherrum sem fara meš mįlefni žjóšaröryggisrįšs, utanrķkis- og varnarmįl og mįlefni almannavarna. Rįšherra skal jafnframt óska eftir sjónarmišum rįšherra žess eša žeirra mįlefnasviša sem viškomandi rįšstöfun snertir einkum. Rįšherra hefur fullnašarmat um viš hvaša rįšherra hann hefur samrįš skv. 2. mįlsl.
Rįšherra er heimilt aš óska eftir sjónarmišum frį öšrum rįšherrum en greinir ķ 1. mgr. og öšrum stjórnvöldum eftir žvķ sem naušsynlegt žykir vegna mešferšar og śrlausnar mįls.
Rįšherrum sem fara meš mįlefni žjóšaröryggisrįšs, utanrķkis- og varnarmįl og mįlefni almannavarna er heimilt hverjum um sig aš óska eftir žvķ aš rįšherra hefji frumkvęšisrżni skv. 6. gr. ef žeir telja slķkt naušsynlegt vegna žjóšaröryggis eša allsherjarreglu.
12. gr. Matsvišmiš.
Viš mat į žvķ hvort rįšstöfun ógni žjóšaröryggi eša allsherjarreglu skal rįšherra m.a. lķta til eftirtalinna atriša sem varša viškomandi rįšstöfun, andlag hennar, žann erlenda ašila sem į ķ hlut og tengda ašila ef žvķ er aš skipta:
1. Hvort rįšstöfun hafi įhrif į starfsemi sem fellur undir viškvęm sviš skv. 3. gr.
2. Hvort erlendur ašili tilheyri rķki utan Evrópska efnahagssvęšisins eša rķki sem Ķsland į ekki ķ öryggis- og varnarsamstarfi viš.
3. Hvaša oršspor erlendur ašili hafi sem og hvaša reynslu hann hafi af sambęrilegum fjįrfestingum eša višskiptum hér į landi eša annars stašar.
4. Hvort eignarhald og stjórnskipulag erlends ašila sé gagnsętt svo aš ekki fari milli mįla hvernig raunverulegu eignarhaldi og eigendakešju sé hįttaš.
5. Hvort vķsbendingar séu um aš erlent rķki eša erlendur opinber ašili tengist rįšstöfun ķ krafti eignarhalds, stjórnunartengsla, yfirrįša, fjįrmögnunar eša annarra įhrifa.
6. Hvort hętta sé į aš rįšstöfun tengist peningažvętti eša fjįrmögnun hryšjuverka eša tilraun til slķkrar hįttsemi eša aš erlendur ašili hafi į annan hįtt veriš višrišinn ólögmęta eša refsiverša hįttsemi hér į landi eša erlendis.
7. Hvort erlendur ašili sé eša hafi veriš višrišinn hįttsemi sem hefur haft įhrif į öryggi eša allsherjarreglu į Ķslandi eša ķ öšru rķki innan Evrópska efnahagssvęšisins eša ķ rķki sem Ķsland į ķ öryggis- og varnarsamstarfi viš.
8. Hvort hętta sé į aš rįšstöfun sé ósamrżmanleg efnahagslegum žvingunarašgeršum sem Ķsland hefur skuldbundiš sig til aš framfylgja.
9. Hvort upplżsingagjöf erlends ašila til rįšherra hafi veriš fullnęgjandi.
13. gr. Įkvöršun.
Rįšstöfun veršur samžykkt af rįšherra ef hśn er ekki talin hafa ķ för meš sér ógn viš žjóšaröryggi eša allsherjarreglu.
Ef rįšherra telur rįšstöfun hafa ķ för meš sér ógn viš žjóšaröryggi eša allsherjarreglu getur hann samžykkt hana meš skilyršum sem miša aš žvķ aš koma ķ veg fyrir slķka ógn. Rįšherra skal įšur veita viškomandi erlendum ašila hęfilegan frest til aš koma į framfęri sjónarmišum um möguleg skilyrši, og framlengist žį frestur skv. 8. gr. sjįlfkrafa sem žvķ nemur.
Ef rįšherra telur rįšstöfun hafa ķ för meš sér ógn viš žjóšaröryggi eša allsherjarreglu sem er žess ešlis aš skilyrši skv. 2. mgr. verša ekki talin nęgja til aš koma ķ veg fyrir hana er honum heimilt aš leggja bann viš framgangi rįšstöfunarinnar og skal hśn žį vera ógild. Hafi viškomandi rįšstöfun žegar komiš til framkvęmda aš einhverju leyti skal įkvöršun rįšherra jafnframt męla fyrir um aš žęr ašgeršir skuli ganga til baka žannig aš sama įstandi verši komiš į eins og rįšstöfunin hafi ekki įtt sér staš, eftir žvķ sem unnt er.
14. gr. Breyting eša afturköllun įkvöršunar.
Rįšherra getur aš eigin frumkvęši breytt įkvöršun sinni eša afturkallaš hana og tekiš nżja ķ stašinn ef eitthvert eftirfarandi skilyrša er uppfyllt:
1. Įkvöršun rįšherra var byggš į röngum, villandi eša ófullnęgjandi upplżsingum frį hlutašeigandi erlendum ašila.
2. Brotiš er gegn skilyrši sem rįšherra hefur sett skv. 2. mgr. 13. gr.
3. Verulegar breytingar verša į forsendum fyrir mati rįšherra į žvķ hvort rįšstöfun ógni žjóšaröryggi eša allsherjarreglu.
IV. kafli. Framfylgd laganna.
15. gr. Śrręši vegna brota gegn lögunum o.fl.
Įkvęši žessarar greinar gilda um brot gegn:
1. 4. og 5. gr. um tilkynningarskyldu, svo og ef ekki er oršiš viš kröfu rįšherra um tilkynningu į grundvelli 6. gr.
2. Skilyršum skv. 2. mgr. 13. gr.
3. Įkvöršun rįšherra um aš leggja bann viš rįšstöfun og frekari framkvęmd hennar skv. 3. mgr. 13. gr., sbr. einnig 3. mgr. 10. gr.
4. Įkvöršun rįšherra um breytingu eša afturköllun įkvöršunar, sbr. 14. gr.
5. Brįšabirgšaįkvöršun rįšherra skv. 16. gr.
6. Įkvęšum stjórnvaldsfyrirmęla sem sett eru meš heimild ķ įkvęšum laga žessara og lśta aš atrišum skv. 1.–5. tölul., enda sé tilgreint ķ viškomandi stjórnvaldsfyrirmęlum aš brot gegn viškomandi įkvęšum geti veriš grundvöllur aš beitingu śrręša samkvęmt žessari grein.
Śrręšum samkvęmt žessari grein veršur einnig beitt um rįšstafanir sem miša sżnilega aš žvķ aš snišganga įkvęši laga žessara, įkvęši stjórnvaldsfyrirmęla eša įkvaršanir rįšherra varšandi atriši sem greinir ķ 1.–6. tölul. 1. mgr., žar į mešal ķ tilvikum žar sem innlendur ašili er leppur fyrir erlendan ašila.
Ķ tilviki brots skv. 1. eša 2. mgr. skal rįšherra skora į hlutašeigandi aš lįta af eša bęta śr broti įn tafar. Ef žeirri įskorun rįšherra er ekki sinnt eša śrbętur eru ekki mögulegar er rįšherra heimilt aš beita eftirfarandi śrręšum, einu eša fleiri saman eša hverju į eftir öšru, eftir žvķ sem viš į, ķ žeim tilgangi aš koma į lögmętu įstandi:
1. Fyrirskipa aš undiš skuli ofan af rįšstöfun eša réttindum aš višlögšum dagsektum. Slķk įkvöršun getur m.a. lotiš aš žvķ aš gripiš skuli til naušsynlegra rįšstafana til aš losa um eignarhlut eša önnur réttindi hlutašeigandi erlends ašila, ž.m.t. aš réttindi séu bošin til sölu į markaši ef viš į. Dagsektir skv. 1. mįlsl. geta numiš frį 100.000 kr. til 2 millj. kr. į dag. Dagsektum skal fylgja lögveš ķ viškomandi réttindum. Į grundvelli slķks lögvešs er rįšherra heimilt aš krefjast naušungarsölu į réttindunum til fullnustu dagsekta įn undangengins dóms, sįttar eša fjįrnįms.
2. Lżsa réttindi hlutašeigandi ašila óvirk. Meš stoš ķ žessu įkvęši getur rįšherra m.a. įkvešiš aš atkvęšisréttur ķ fyrirtęki eša lögašila falli nišur og skal žį litiš fram hjį honum, m.a. viš atkvęšagreišslu į hluthafafundi og śtgreišslu aršs. Jafnframt getur rįšherra fellt nišur rįšstöfunarheimild ašila yfir žeim réttindum sem um er aš ręša.
3. Krefjast fyrir hönd rķkissjóšs innlausnar į réttindum hlutašeigandi ašila. Nįist ekki samkomulag um innlausnarverš skal fara um mat og greišslu bóta eftir lögum um framkvęmd eignarnįms.
Ķ mįli samkvęmt žessari grein er rįšherra heimilt aš beina žvķ til ašila aš framfylgja ekki viškomandi rįšstöfun eša lįta af frekari framkvęmd hennar žar til fyrir liggur endanleg įkvöršun rįšherra um hvort śrręšum skv. 3. mgr. verši beitt.
Löggerningar og rįšstafanir sem brjóta ķ bįga viš įkvaršanir og fyrirmęli rįšherra samkvęmt žessari grein eru ógildar.
16. gr. Brįšabirgšaįkvöršun.
Rįšherra er heimilt aš stöšva rįšstöfun til brįšabirgša ef brżn naušsyn krefur vegna žjóšaröryggis eša allsherjarreglu. Rįšherra er heimilt meš sömu skilyršum, og eftir atvikum samhliša įkvöršun skv. 1. mįlsl., aš lżsa réttindi hlutašeigandi ašila óvirk til brįšabirgša į žann hįtt sem greinir ķ 2. tölul. 3. mgr. 15. gr.
Brįšabirgšaįkvöršun samkvęmt žessu įkvęši gildir žangaš til rįšherra tekur endanlega įkvöršun ķ viškomandi mįli.
Löggerningar og rįšstafanir sem brjóta ķ bįga viš įkvaršanir og fyrirmęli rįšherra samkvęmt įkvęšum žessarar greinar eru ógildar.
17. gr. Hlutverk annarra stjórnvalda viš framkvęmd laga žessara.
Rįšuneytum og rķkisstofnunum er óheimilt aš veita leyfi, samžykki eša stašfestingu į grundvelli annarra laga vegna rįšstöfunar sem grunur leikur į aš feli ķ sér brot skv. 1. eša 2. mgr. 15. gr. eša brot gegn brįšabirgšaįkvöršun skv. 16. gr. Sama į viš um žinglżsingu, opinbera skrįsetningu og sambęrilegar stjórnvaldsathafnir sem eru lišur ķ framkvęmd viškomandi rįšstöfunar. Hlutašeigandi stjórnvaldi er einnig skylt aš lįta slķka stjórnvaldsathöfn ganga til baka meš stoš ķ įkvęši žessu hafi hśn žegar fariš fram.
Rķkisstofnun skal gera rįšherra višvart ef grunur vaknar hjį henni um brot skv. 1. eša 2. mgr. 15. gr. eša brot gegn brįšabirgšaįkvöršun skv. 16. gr.
Rįšherra er heimilt, meš įkvöršun, aš fela rķkisstofnun, einni eša fleiri, tilgreind verkefni sem lśta aš framkvęmd laga žessara, svo og stjórnvaldsfyrirmęla og įkvaršana rįšherra į grundvelli žeirra, enda liggi fyrir samžykki hlutašeigandi rįšherra.
V. kafli. Żmis įkvęši.
18. gr. Žagnarskylda, mešferš upplżsinga og önnur atriši mįlsmešferšar.
Žeir sem starfa aš framkvęmd laga žessara į vegum stjórnvalda eru bundnir žagnarskyldu skv. 42. gr. stjórnsżslulaga, nr. 37/1993.
Žrįtt fyrir 1. mgr. er heimilt aš mišla gögnum og upplżsingum sem hįš eru žagnarskyldu innan sama stjórnvalds. Stjórnvöld sem koma aš framkvęmd laga žessara hafa jafnframt heimild til aš deila gögnum og upplżsingum sķn į milli vegna framkvęmdar laganna, m.a. ķ tengslum viš upplżsingaöflun skv. 9. gr., samrįš vegna einstakra mįla skv. 11. gr., og samrįš skv. 19. gr. Žį hafa hlutašeigandi stjórnvöld ķ sama skyni heimild til aš skiptast į gögnum og upplżsingum viš erlend yfirvöld og fjölžjóšastofnanir samkvęmt beišni hverju sinni eša samningi.
Įkvęši annarra laga um trśnašar- eša žagnarskyldu vķkja fyrir rétti rįšherra til upplżsingaöflunar samkvęmt lögum žessum, svo og mišlun upplżsinga skv. 2. mgr. Žó er stjórnvöldum óskylt aš lįta af hendi trśnašarmerktar upplżsingar sem varša samskipti og samstarf viš önnur rķki og fjölžjóšastofnanir.
Öflun, mišlun og mešferš upplżsinga samkvęmt lögum žessum skal vera naušsynleg fyrir framkvęmd žeirra og ķ samręmi viš įkvęši laga og reglugerša um vernd persónuupplżsinga.
Įkvęši stjórnsżslulaga um rétt ašila til ašgangs aš gögnum mįls gilda ekki um mešferš mįla samkvęmt lögum žessum. Įkvęši upplżsingalaga taka heldur ekki til gagna og upplżsinga sem tengjast mįlum samkvęmt lögum žessum.
Rįšherra er óskylt aš kynna ašila tilteknar upplżsingar ķ mįli, ž.m.t. upplżsingar sem liggja til grundvallar įkvöršun hans, ef naušsynlegt er aš žęr fari leynt vegna žjóšaröryggis eša allsherjarreglu.
Rįšherra er heimilt aš birta kröfur, įskoranir og tilkynningar samkvęmt lögum žessum ķ Lögbirtingablaši ef ekki er unnt aš stašreyna aš hverjum žeim skuli beint sem ašila eša fyrirsvarsmanni. Ef enginn gefur sig fram viš rįšherra sem ašili eša fyrirsvarsmašur vegna tiltekins mįls eša tilviks aš undangenginni birtingu ķ Lögbirtingablaši er rįšherra heimilt aš tilnefna lögmann til aš gęta hagsmuna hins óžekkta ašila žar til viškomandi gefur sig fram.
Rįšherra er heimilt, meš samžykki rįšherra sem fer meš utanrķkis- og varnarmįl, og samžykki annars hlutašeigandi rįšherra ef viš į, aš įkveša aš stjórnvöld sem koma aš framkvęmd žessara laga taki žįtt ķ fjölžjóšlegu samstarfi um fjįrfestingarżni.
Rįšherra er heimilt aš kveša nįnar į um framkvęmd žessarar greinar ķ reglugerš, ž.m.t. fyrirkomulag upplżsingaskipta milli stjórnvalda og erlendra samstarfsašila.
19. gr. Reglubundiš samrįš um framkvęmd laga žessara.
Ķ žvķ skyni aš tryggja skilvirkni, yfirsżn og gagnsęi varšandi framkvęmd laga žessara skal rįšherra efna til reglulegs samrįšs um žessi atriši meš hlutašeigandi rįšuneytum, stofnunum, fulltrśum atvinnulķfsins og eftir atvikum öšrum hagašilum.
20. gr. Mįlskot til dómstóla.
Įkvaršanir rįšherra samkvęmt lögum žessum mį bera undir hérašsdóm til ógildingar, enda sé mįl höfšaš innan sex mįnaša frį žvķ aš ašila varš kunnugt um viškomandi įkvöršun.
Ķ dómsmįli skv. 1. mgr. er rįšherra heimilt, m.a. aš eigin frumkvęši, aš krefjast žess aš skjal verši lagt fyrir dómara ķ trśnaši ef žaš hefur aš geyma upplżsingar sem naušsynlegt er aš fari leynt vegna žjóšaröryggis eša allsherjarreglu, sbr. 69. gr. laga um mešferš einkamįla, nr. 91/1991. Dómari tekur afstöšu til kröfu rįšherra meš įkvöršun. Įkvęši žessarar mįlsgreinar gilda einnig ķ mįlum sem rekin eru fyrir ęšri dómi.
21. gr. Reglugeršarheimildir.
Rįšherra setur reglugerš, eina eša fleiri, um framkvęmd laga žessara.
Įšur en reglugerš er sett um nįnari śtlistun viškvęmra sviša skv. 3. gr., eša undanžįgu skv. 3. mgr. 5. gr. eša 3. mgr. 6. gr., skal rįšherra óska eftir sjónarmišum žar aš lśtandi frį rįšherrum sem nefndir eru ķ 1. mgr. 11. gr. og veita žeim hęfilegan frest ķ žvķ skyni.
22. gr. Gjaldtaka.
Rįšherra innheimtir gjald af erlendum ašila fyrir mįlsmešferš rįšherra vegna tilkynninga skv. 7. gr. Rįšherra kvešur į um fjįrhęš gjaldsins ķ reglugerš. Frestur skv. 8. gr. byrjar ekki aš lķša nema gjaldiš sé greitt.
23. gr. Gildistaka.
Lög žessi öšlast gildi 1. janśar 2027.
Žrįtt fyrir įkvęši 1. mgr. öšlast įkvęši til brįšabirgša žegar gildi.
24. gr. Breytingar į öšrum lögum. …
Įkvęši til brįšabirgša.
Stjórnvöld skulu meš hęfilegum fyrirvara fyrir gildistöku laga žessara standa aš gerš ašgengilegs kynningarefnis um skyldur ašila og mįlsmešferš samkvęmt lögum žessum.
Innan tveggja įra frį gildistöku laga žessara skal rįšherra flytja Alžingi skżrslu um framkvęmd laganna. Ķ henni skal m.a. koma fram afstaša rįšherra til žess hvort rök standi til žess aš afmörkun viškvęmra sviša skv. 3. gr. verši breytt til žrengingar eša rżmkunar eša hśn haldist óbreytt, m.a. aš teknu tilliti til reynslu af framkvęmd laganna, žróunar öryggisumhverfis į Ķslandi og ķ nįgrannarķkjum sem og réttaržróunar erlendis.